AIৰ যুগত এতিয়া কেৱল ডাটা নহয়, বিদ্যুৎ শক্তিও হৈ পৰিছে বিশ্বৰ নতুন সম্পদ! ভাৰত কিমান প্ৰস্তুত?

এটা সময়ত বিশ্বৰ শক্তিশালী দেশ হোৱাৰ অৰ্থ আছিল অধিক সামৰিক শক্তি, অধিক তেল আৰু গেছৰ ভাণ্ডাৰ, উন্নত অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ আৰু শক্তিশালী অৰ্থনীতি। কিন্তু কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা (AI)ৰ দ্ৰুত উত্থানে বিশ্বৰ প্ৰতিযোগিতাৰ চৰিত্ৰ সলনি কৰিছে। এতিয়া কোনো দেশৰ প্ৰযুক্তিগত শক্তি নিৰ্ধাৰণ কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা ল’ব সেই দেশৰ ডাটা, কম্পিউটিং ক্ষমতা আৰু নিৰৱচ্ছিন্ন বিদ্যুৎ যোগানে।

গুগলৰ শেহতীয়া পাৰমাণৱিক শক্তিৰ চুক্তিখনে এই পৰিৱৰ্তনক স্পষ্ট কৰি তুলিছে।

৬ অক্টোবৰ, ২০২৬ত গুগল আৰু আমেৰিকাৰ Constellation Energy-ৰ মাজত ২০ বছৰৰ বাবে বিদ্যুৎ ক্ৰয়ৰ চুক্তি ঘোষণা কৰা হয়। এই চুক্তিৰ অধীনত আমেৰিকাৰ ১১টা পাৰমাণৱিক ৰিয়েক্টৰৰ কাৰিকৰী উন্নীতকৰণৰ জৰিয়তে বিদ্যুৎ উৎপাদন ৮৯০ মেগাৱাট বৃদ্ধি কৰাৰ লক্ষ্য লোৱা হৈছে। এই কামত ৪.৩ বিলিয়ন ডলাৰতকৈ অধিক বিনিয়োগ কৰা হ’ব।

ইয়াৰ উপৰি, গুগলে একেখন বিদ্যুৎ গ্ৰীডৰ পৰা অতিৰিক্ত ২,৭০০ মেগাৱাট বিদ্যুৎ যোগানৰ বাবে ১৫ বছৰৰ আন এখন চুক্তিও কৰিছে।

প্ৰশ্ন হ’ল, এটা প্ৰযুক্তি কোম্পানীয়ে বিদ্যুৎ উৎপাদনৰ ক্ষেত্ৰত ইমান বৃহৎ বিনিয়োগ কিয় কৰিছে?

কাৰণটো হৈছে AI।

আমি যেতিয়া ChatGPT-ৰ দৰে AI ব্যৱহাৰ কৰোঁ, গুগলত তথ্য বিচাৰোঁ, অনলাইনত ভিডিঅ’ চাওঁ বা ক্লাউডত তথ্য সংৰক্ষণ কৰোঁ, তেতিয়া পৃথিৱীৰ কোনোবা এটা ডাটা চেণ্টাৰত কম্পিউটাৰ, ছাৰ্ভাৰ আৰু শীতলীকৰণ ব্যৱস্থা অবিৰতভাৱে চলি থাকে। এই ব্যৱস্থাবোৰ চলাই ৰাখিবলৈ বিপুল পৰিমাণৰ বিদ্যুৎ লাগে।

AI-ৰ ব্যৱহাৰ যিমানেই বৃদ্ধি পাব, ডাটা চেণ্টাৰৰ বিদ্যুতৰ চাহিদাও সিমানেই বৃদ্ধি পাব। কেৱল সৌৰ বা বায়ু শক্তিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰাটোও সহজ নহয়, কাৰণ এই উৎসসমূহৰ উৎপাদন বতৰ আৰু সময়ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। সেয়েহে দিন-ৰাতি একেৰাহে বিদ্যুৎ উৎপাদন কৰিব পৰা পাৰমাণৱিক শক্তিৰ প্ৰতি প্ৰযুক্তি কোম্পানীবোৰৰ আগ্ৰহ বৃদ্ধি পাইছে।

ভাৰতৰ বাবেও এই প্ৰশ্ন এতিয়া অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ।

ভাৰত চৰকাৰৰ তথ্য অনুসৰি, দেশৰ ডাটা চেণ্টাৰৰ স্থাপিত ক্ষমতা ২০২০ চনৰ প্ৰায় ৩৭৫ মেগাৱাটৰ পৰা ২০২৬ চনৰ আগষ্টত প্ৰায় ১,৫৭৫ মেগাৱাটলৈ বৃদ্ধি পাইছে। আনহাতে, ২০৩১-৩২ চনৰ ভিতৰত ডাটা চেণ্টাৰসমূহৰ বিদ্যুতৰ চাহিদা প্ৰায় ১৭ গিগাৱাট হ’ব পাৰে বুলি চৰকাৰী অনুমানত প্ৰকাশ পাইছে।

অৰ্থাৎ, ভাৰতৰ ডিজিটেল অৰ্থনীতিৰ সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে বিদ্যুৎ উৎপাদন, পৰিবহণ আৰু যোগানৰ পৰিকল্পনাও নতুনকৈ কৰিব লাগিব।

ইতিমধ্যে ভাৰতত ডাটা চেণ্টাৰ আৰু AI-ৰ আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণৰ বাবে বৃহৎ বিনিয়োগৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। কিন্তু কেৱল বৃহৎ অট্টালিকা, উন্নত ছাৰ্ভাৰ আৰু দ্ৰুত ইণ্টাৰনেট থাকিলেই নহ’ব। সেইবোৰ চলাই ৰাখিবলৈ নিৰ্ভৰযোগ্য আৰু পৰ্যাপ্ত বিদ্যুৎ লাগিব। লগতে লাগিব পানীৰ সঠিক ব্যৱস্থাপনা, উন্নত শীতলীকৰণ প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশৰ ওপৰত পৰা প্ৰভাৱ কমোৱাৰ ব্যৱস্থা।

ইয়াতেই পাৰমাণৱিক শক্তিৰ প্ৰাসংগিকতা বৃদ্ধি পাইছে। বিশেষকৈ Small Modular Reactor (SMR) নামৰ তুলনামূলকভাৱে সৰু আৰু মডিউলাৰ ডিজাইনৰ পাৰমাণৱিক ৰিয়েক্টৰসমূহ ভৱিষ্যতে নতুন সম্ভাৱনা সৃষ্টি কৰিব পাৰে। অৱশ্যে ইয়াৰ বাণিজ্যিক সফলতা, ব্যয়, সুৰক্ষা আৰু কাৰ্যকৰী ৰূপায়ণৰ প্ৰশ্নবোৰৰো উত্তৰ বিচাৰিব লাগিব।

ভাৰতৰ বাবে এই বিষয়টো কেৱল শক্তি উৎপাদনৰ প্ৰশ্ন নহয়। ই অৰ্থনৈতিক প্ৰতিযোগিতা, প্ৰযুক্তিগত আত্মনিৰ্ভৰশীলতা আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাৰ্থৰ সৈতেও জড়িত।

যদি ভাৰতক বিশ্বৰ AI আৰু ডাটা চেণ্টাৰৰ অন্যতম কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিব লাগে, তেন্তে প্ৰযুক্তিৰ লগতে বিদ্যুৎ আন্তঃগাঁথনিৰ ওপৰতো সমান গুৰুত্ব দিব লাগিব। সৌৰ শক্তি, বায়ু শক্তি, জলবিদ্যুৎ, পাৰমাণৱিক শক্তি, বেটাৰী সংৰক্ষণ আৰু উন্নত বিদ্যুৎ গ্ৰীড – সকলোৰে মাজত উপযুক্ত সমন্বয় গঢ়ি তুলিব লাগিব।

অৱশ্যে উন্নয়নৰ নামত সাধাৰণ মানুহৰ বিদ্যুৎ যোগান, পানীৰ উপলব্ধতা আৰু পৰিৱেশৰ স্বাৰ্থক উপেক্ষা কৰিব নোৱাৰি। ডাটা চেণ্টাৰৰ সম্প্ৰসাৰণৰ সুফলৰ লগতে ইয়াৰ সামাজিক আৰু পৰিৱেশগত ব্যয়ৰো হিচাপ ৰাখিব লাগিব।

এটা কথা স্পষ্ট – ভৱিষ্যতৰ পৃথিৱীত কেৱল কাৰ হাতত অধিক ডাটা আছে, সেয়াই নিৰ্ণায়ক নহ’ব। সেই ডাটাক ব্যৱহাৰ কৰি AI চলাবলৈ কাৰ হাতত পৰ্যাপ্ত কম্পিউটিং ক্ষমতা আৰু নিৰ্ভৰযোগ্য বিদ্যুৎ আছে, সেয়াও সমানেই গুৰুত্বপূৰ্ণ হ’ব।

ডিজিটেল পৃথিৱীৰ ভৱিষ্যৎ নিৰ্ধাৰণত এতিয়া ছাৰ্ভাৰৰ সৈতে বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰৰো গুৰুত্ব বৃদ্ধি পাইছে। ভাৰতৰ বাবে প্ৰত্যাহ্বানটো হ’ল – এই দুয়োটা ক্ষেত্ৰতে সময়মতে প্ৰস্তুত হোৱা।